Na czym polega problem?
Zniesławiający komentarz opublikowany w internecie wyrządza szkodę od momentu pojawienia się w sieci – i szkoda ta narasta z każdym dniem jego obecności. Dlatego oprócz ścigania sprawcy przestępstwa pokrzywdzony powinien jak najszybciej podjąć działania zmierzające do usunięcia samego komentarza. Adresatem tych działań jest operator portalu, na którym komentarz się znajduje.
Wezwanie przedsądowe do operatora portalu
Pierwszym i często skutecznym krokiem jest wysłanie do operatora portalu formalnego wezwania do niezwłocznego usunięcia komentarza. Wezwanie powinno zawierać precyzyjne wskazanie komentarzy (linki, daty, pseudonimy autorów), opis naruszenia dóbr osobistych oraz powołanie podstawy prawnej żądania.
Podstawę żądania stanowi tu przede wszystkim art. 23 i 24 Kodeksu cywilnego, które chronią dobra osobiste – w tym dobre imię i renomę – przed bezprawnymi naruszeniami, oraz art. 14 ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną, który reguluje odpowiedzialność hostingodawcy.
Zgodnie z tym ostatnim przepisem operator portalu, który po uzyskaniu wiarygodnej wiadomości o bezprawnym charakterze komentarza niezwłocznie go nie usunie, może ponosić własną odpowiedzialność za jego treść.
Pozew o ochronę dóbr osobistych
Jeżeli operator portalu ignoruje wezwanie lub odmawia usunięcia komentarza, pokrzywdzony może wystąpić na drogę sądową z pozwem o ochronę dóbr osobistych. W pozwie można żądać: usunięcia komentarza, złożenia przez operatora oświadczenia odpowiedniej treści (np. przeprosin), zapłaty odpowiedniej sumy na wskazany cel społeczny, a niekiedy – naprawienia szkody majątkowej.
Warto przy tym pamiętać, że roszczenie o usunięcie komentarza może być kierowane zarówno przeciwko autorowi komentarza (gdy jest znany), jak i bezpośrednio przeciwko operatorowi portalu, jeżeli ten – mimo otrzymania zawiadomienia – komentarza nie usunął.
Znaczenie postanowień sądu karnego
Jeżeli równolegle toczy się postępowanie karne w sprawie zniesławienia (o czym pisałem w poprzednim wpisie), warto wiedzieć, że wydane przez sąd karny postanowienia – np. zobowiązujące Policję do ustalenia tożsamości sprawcy – stanowią silny argument w wezwaniu do operatora portalu. Potwierdzają one, że sprawa jest poważna i że podjęte zostały formalne kroki prawne. W praktyce taki argument często skłania operatora do szybszej reakcji.
Terminy i dowody
Przed wysłaniem wezwania i złożeniem ewentualnego pozwu należy koniecznie zabezpieczyć dowody: wykonać zrzuty ekranu komentarzy z widoczną datą, adresem URL strony oraz – jeśli to możliwe – datą ich publikacji. Materiał ten będzie niezbędny zarówno w postępowaniu cywilnym, jak i karnym.
Podsumowanie
Operator portalu nie jest bezkarny, jeżeli po otrzymaniu wiarygodnej informacji o bezprawnym charakterze komentarza pozostaje bierny. Wezwanie przedsądowe w połączeniu z możliwością wytoczenia powództwa o ochronę dóbr osobistych stanowi skuteczne narzędzie nacisku. Działania należy jednak podjąć szybko – im dłużej komentarz pozostaje w sieci, tym większa szkoda dla reputacji pokrzywdzonego.