Podstawowe sposoby zniesienia współwłasności
W orzecznictwie przyjmuje się jednolicie, że rzecz będącą przedmiotem postępowania podziałowego, w tym o dział spadku, może zostać przyznana na własność jednemu ze współwłaścicieli z obowiązkiem spłaty pozostałych współwłaścicieli (art. 212 §2 k.c.) jedynie wówczas, gdy chociażby jeden z nich wyrazi wolę na taki sposób zniesienia współwłasności.
Kiedy sąd zarządza sprzedaż nieruchomości?
Jeżeli przy zniesieniu współwłasności żaden ze współwłaścicieli nie wyraża zgody na przyznanie mu rzeczy, sąd zarządza jej sprzedaż (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 listopada 1998 r., II CKN 347/98, OSNC 1999, nr 6, poz. 108).
Zarządzenie sprzedaży jest również uzasadnione w innym wypadku – nawet w sytuacji, gdy jeden ze współwłaścicieli wyraził wolę nabycia rzeczy połączonej ze spłatą pozostałych współwłaścicieli.
Brak środków na spłatę jako przesłanka zarządzenia sprzedaży
Sposób zniesienia współwłasności nie może być dokonany bez rozważenia, czy w razie przyznania rzeczy jednemu współwłaścicielowi z obowiązkiem spłaty, ma on realne możliwości jej uiszczenia (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 26 kwietnia 2013 r., sygn. akt II CSK 459/12).
W sytuacji zatem, gdy w trakcie postępowania zostanie ustalone, że współwłaściciel domagający się przyznania rzeczy z obowiązkiem spłaty nie posiada środków na taką spłatę, zarządzenie przez sąd sprzedaży nieruchomości wydaje się jedynym rozwiązaniem.