Rozwód a żądanie ustanowienia rozdzielności majątkowej

Jolanta Kalisz-Krygowska

Adwokat, współpracownik Kancelarii "Buczkowski, Gawlik Adwokaci i Radcowie Prawni" sp. p.

Inspiracją dzisiejszego wpisu jest pytanie zadane nam przez jednego z naszych Klientów – czy toczące się postępowanie rozwodowe jest wystarczającą przyczyną uzasadniającą wystąpienie z powództwem o ustanowienie rozdzielności majątkowej?

Dla zobrazowania powyższego najlepiej posłużyć się prostym przykładem. Wyobraźmy sobie następującą sytuację – małżonkowie zdecydowali się na rozwód. Toczy się postępowanie przed sądem w tej sprawie. Mając w perspektywie kilkunastomiesięczne oczekiwanie na wyrok, z prawomocnością którego ustanie wspólność majątkowa małżeńska, i brak widoków na wolę drugiej strony co do zawarcia przed notariuszem umowy o ustanowieniu rozdzielności majątkowej małżeńskiej, jedno z małżonków decyduje się na wystąpienie z powództwem o ustanowienie rozdzielności majątkowej przez sąd.

W tym miejscu wskazać trzeba na regulację art. 52 § 1 k.r.o., zgodnie z którym z ważnych powodów każdy z małżonków może żądać ustanowienia przez sąd rozdzielności majątkowej. Jeśli zatem jedno z małżonków nie zgadza się na zawarcie stosownej umowy przed notariuszem, drugi małżonek może wystąpić ze wskazanym wyżej powództwem. Jak należy jednak rozumieć ważne powody, o których mowa we wspomnianym przepisie? Powszechnie przyjmuje się, że są to takie okoliczności, które sprawiają, że w danym stanie faktycznym dalsze utrzymywanie wspólności majątkowej małżeńskiej nie służy dobru rodziny. Szczególną ostrożność trzeba jednak zachować, gdy z żądaniem ustanowienia rozdzielności majątkowej przez sąd występuje małżonek „silniejszy” ekonomicznie, kierując swe roszczenie przeciwko małżonkowi, który do zaspokajania potrzeb rodziny przyczynia się przede wszystkim osobistymi staraniami.

W praktyce za ważne powody uzasadniające roszczenie o ustanowienie rozdzielności majątkowej przez sąd przyjmuje się:

  • trwonienie majątku przez małżonka,
  • brak przyczyniania się do powstawania majątku wspólnego i zaspokajania potrzeb rodziny,
  • uleganie nałogom,
  • faktyczna separacja małżonków będąca skutkiem trwałego, a nie przejściowego rozkładu pożycia, wiążąca się z brakiem porozumienia o którym mowa w punkcie poniżej,
  • brak porozumienia małżonków co do zarządu majątkiem wspólnym, zwłaszcza gdy przynajmniej jedno z małżonków prowadzi działalność gospodarczą,
  • zaciąganie kredytów lub dokonywanie ryzykownych dla sytuacji materialnej rodziny inwestycji lub operacji finansowych. 

Wracając do pytania postawionego na wstępie niniejszego wpisu wskazać trzeba, że toczące się postępowanie o rozwód nie stanowi samoistnej przesłanki, która miałaby uzasadniać ważne powody, dla których sąd byłby zobligowany ustanowić rozdzielność majątkową. Kluczowe znaczenie może mieć tutaj fakt braku istnienia nici porozumienia między małżonkami w kwestii zarządzania majątkiem wspólnym.

Kwestie związane z wystąpieniem przez wierzyciela z żądaniem ustanowienia rozdzielności majątkowej przez sąd są przedmiotem odrębnego wpisu.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>