Kontrakt menedżerski – kwestie podatkowe

Jolanta Kalisz-Krygowska

Adwokat, współpracownik Kancelarii "Buczkowski, Gawlik Adwokaci i Radcowie Prawni" sp. p.

Swego czasu przedmiotem jednego z naszych wpisów była problematyka różnic pomiędzy kontraktem menedżerskim a umową o pracę. Jak wówczas zaznaczono, nie wszystkie kwestie zostały w tym artykule wyczerpująco wyjaśnione, dlatego też nadszedł czas na pochylenie się nad zawiłościami prawno – podatkowymi związanymi z kontraktami menedżerskimi.

Kontrakty menedżerskie w praktyce nastręczają wiele problemów w rozliczeniach prawno – podatkowych, zwłaszcza w zakresie ustalania dochodu, uwzględniania kosztów uzyskania przychodów, czy też opodatkowania tych umów podatkiem VAT.

Zgodnie z brzmieniem ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych wśród źródeł przychodów wyróżnia się działalność wykonywaną osobiście (art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy) oraz pozarolniczą działalność gospodarczą (art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy). Z kolei stosownie do art. 13 ust. 9 za przychody z działalności wykonywanej osobiście o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 2 uważa się przychody uzyskane na podstawie umów o zarządzanie przedsiębiorstwem, kontraktów menedżerskich lub umów o podobnym charakterze, w tym przychody z tego rodzaju umów zawieranych w ramach prowadzonej przez podatnika pozarolniczej działalności gospodarczej – z wyjątkiem przychodów o których mowa w pkt 7 tj. przychodów otrzymywanych przez osoby, niezależnie od sposobu ich powoływania, należące do składu zarządu, rad nadzorczych, komisji lub innych organów stanowiących osób prawnych.

Przy klasyfikowaniu przychodów z tytułu kontraktów menedżerskich do przychodów z działalności wykonywanej osobiście bez znaczenia pozostaje okoliczność, czy przedmiotowe usługi świadczone są samodzielnie, czy też osiągane w związku z działalnością gospodarczą. Tym samym przychody uzyskane z tego tytułu stanowią przychody z działalności wykonywanej osobiście nawet, jeżeli tego rodzaju umowy zawierane są w ramach prowadzonej przez podatnika pozarolniczej działalności gospodarczej. Takie stanowisko zajął Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 19 lipca 2007 sygn. akt K 11/06 uznając, iż: „Przepis, zgodnie z którym wszystkie przychody z tytuł umów menedżerskich powinny być kwalifikowane jako przychody z działalności wykonywanej osobiście, nie narusza Konstytucji”.

Przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie dają menedżerom dużej swobody co do rozliczania uzyskanych dochodów. Osoby zatrudnione na podstawie kontraktów menedżerskich mogą co prawda pomniejszać swoje przychody o koszty uzyskania przychodów, niemniej jednak zakres ponoszonych wydatków, które można zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów został w sposób znaczny ograniczony.

Należności wypłacane z tytułu działalności wykonywanej na podstawie kontraktów menedżerskich opodatkowane są na zasadach ogólnych. Od przychodu uzyskanego na podstawie umowy o zarządzanie przedsiębiorstwem, kontraktu menedżerskiego lub umowy o podobnym charakterze pobierana jest zaliczka na podatek, zgodnie z zasadami określonymi w art. 41 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Podmioty zawierające z podatnikami kontrakty menedżerskie są płatnikami dla tych osób i pozostają zobowiązane do poboru zaliczki na podatek dochodowy w wysokości 18% należności pomniejszonych o koszty uzyskania przychodów oraz potrącone przez płatnika w danym miesiącu składki na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe. Prawidłowość takiego postępowania potwierdził Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu w interpretacji indywidualnej z dnia 28 kwietnia 2009 roku, nr ILPB1/415-172/09-2/AK, stwierdzając, iż „Z uwagi na bezspornie osobisty charakter kontraktu menedżerskiego lub umów o podobnym charakterze, ustawodawca zawarł w treści art. 13 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych regulację szczególną, stanowiącą, iż przychody z tego tytułu są przychodami z działalności wykonywanej osobiście oraz podlegają opodatkowaniu według skali podatkowej, określonej w art. 27 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, od których płatnik na mocy art. 41 ust. 1 tej ustawy zobowiązany jest pobrać w trakcie roku podatkowego zaliczki na podatek dochodowy”.

Warto także dodać, że co do zasady świadczenie usług na podstawie kontraktu menedżerskiego jest opodatkowane podatkiem VAT. O ile przy przychodach uzyskiwanych przez członka zarządu w ramach umowy o pracę, wynagrodzenie zawsze zwolnione jest z opodatkowania podatkiem VAT, o tyle w pozostałych przypadkach, m. in. w sytuacji zawarcia kontraktu menedżerskiego, to brak odpowiedzialności zarządzającego za wykonywanie czynności pozostaje przesłanką zwolnienia z opodatkowania podatkiem VAT wynagrodzenia uzyskiwanego za czynności pełnienia funkcji członka zarządu.

Od 1 czerwca 2005 roku zgodnie z art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy o podatku od towarów i usług za wykonywaną samodzielnie działalność gospodarczą nie uznaje się czynności, z tytułu których przychody zostały wymienione w art. 13 pkt 2 – 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jeżeli w związku z wykonywaniem tych czynności osoby te są związane ze zlecającym wykonanie tych czynności prawnymi więzami tworzącymi stosunek prawny pomiędzy zlecającym wykonanie tych czynności, i wykonującym zlecane czynności co do warunków wykonywania tych czynności, wynagrodzenia i odpowiedzialności zlecającego wykonanie wobec osób trzecich.

Jak wspomniano, warunkiem uznania, że czynności przez nich świadczone nie podlegają VAT jest m.in. to, aby zlecający ponosił odpowiedzialność względem osób trzecich. Tymczasem członkowie zarządów w pewnym zakresie nie mogą przerzucić swojej odpowiedzialności na spółkę. Dotyczy to np. zaległości podatkowych, odpowiedzialności majątkowej w przypadku nieskutecznej egzekucji w odniesieniu do majątku spółki itp. Ich odpowiedzialność wobec osób trzecich wynika z przepisów prawa i nie da się jej wyłączyć na mocy umowy.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>