Krótkie terminy przedawnienia

Kodeks cywilny zobowiązań umownych niejednokrotnie przewiduje stosunkowo krótkie terminy przedawnienia roszczeń. Jako przykład można wskazać sześciomiesięczny termin przedawnienia roszczenia o naprawienie szkody wynikłej z utraty lub uszkodzenia rzeczy wniesionych do hotelu lub podobnego zakładu, czy roczne termin przedawnień roszczeń użyczającego przeciwko biorącemu do używania o naprawienie szkody za uszkodzenie lub pogorszenie rzeczy, roszczeń z umowy przewozu rzeczy i osób, z umowy spedycji. Roszczenia z najpopularniejszych chyba umów tj. sprzedaży (dokonanej w zakresie działalności przedsiębiorstwa sprzedawcy), umowy zlecenia (przysługujące osobom, które stale lub w zakresie działalności przedsiębiorstwa trudnią się czynnościami danego rodzaju) czy umowy o dzieło – przedawniają się po upływie lat dwóch.

Nie zawsze jednak upływ tych terminów sprawia, iż osoba, która poniosła szkodę na skutek działania naruszającego postanowienia umowy, będzie pozbawiona możliwości dochodzenia swoich roszczeń. Dla osoby poszkodowanej mogą przyjść z pomocą przepisy dotyczące czynów niedozwolonych.

Niewykonanie zobowiązania samo przez się nie może być uznane za działanie bezprawne w rozumieniu art. 415 KC. Czyn niedozwolony w znaczeniu art. 415 KC może mieć miejsce tylko wtedy, gdy sprawca szkody naruszył obowiązek powszechny, ciążący na każdym (wyrok Sądu Najwyższego – Izba Cywilna z dnia 10 października 1997 r., sygn. III CKN 202/97). Może zatem istnieć sytuacja, w której naruszenie zobowiązania umownego stanowić będzie równocześnie czyn niedozwolony. Takie stanowisko jest ugruntowane zarówno w orzecznictwie sądowym, jak i w piśmiennictwie; kryterium powszechności reguł poprawnego i ostrożnego zachowania jest istotne dla odróżnienia zdarzenia przybierającego postać czynu niedozwolonego od zdarzenia stanowiącego niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania. Wyrządzenie szkody w ramach istniejącej więzi obligacyjnej tylko niekiedy może prowadzić do zbiegu odpowiedzialności z reżimem deliktowym, a więc wtedy gdy dłużnik narusza swym postępowaniem nie tylko obowiązki wynikające z wcześniejszego stosunku obligacyjnego, ale zarazem powszechnie ustalone reguły prawidłowego postępowania.

Roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Jednakże termin ten nie może być dłuższy niż dziesięć lat od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę.

Jeżeli szkoda wynikła ze zbrodni lub występku, roszczenie o naprawienie szkody ulega przedawnieniu z upływem lat dwudziestu od dnia popełnienia przestępstwa bez względu na to, kiedy poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia.

W razie wyrządzenia szkody na osobie, przedawnienie nie może skończyć się wcześniej niż z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Przedawnienie roszczeń osoby małoletniej o naprawienie szkody na osobie nie może skończyć się wcześniej niż z upływem lat dwóch od uzyskania przez nią pełnoletności.

O Marcin Buczkowski

Adwokat, partner Kancelarii "Buczkowski, Gawlik Adwokaci i Radcowie Prawni" sp. p.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>