Odszkodowanie za utratę wartości rynkowej pojazdu

Dzisiaj kilka słów o walce z ubezpieczycielami i o tym, czego możemy się domagać, kiedy nasze auto zostanie uszkodzone w kolizji lub wypadku drogowym.

Temat jest o tyle ciekawy, że wiele osób nie zdaje sobie sprawy z rzeczywistego zakresu odszkodowania, jakiego mogą się domagać od ubezpieczyciela odpowiedzialnego za naprawienie szkody. Z reguły poszkodowani w tego typu zdarzeniach żądają zwrotu kosztów naprawy uszkodzonego samochodu – czy to w formie gotówkowej czy bezgotówkowej, kiedy wszystkie formalności w naszym imieniu załatwia serwis samochodowy, któremu zlecamy naprawę.   

Warto jednak wiedzieć, że są sytuacje, w których odpowiedzialność ubezpieczyciela na tym nie powinna się jednak kończyć. Nie trzeba chyba nikogo specjalnie przekonywać, że zdecydowana większość przypadków, w których auto uczestniczy w kolizji lub wypadku drogowym, prowadzi do tego, że wartość rynkowa takiego pojazdu znacząco spada. Oczywiście każdy przypadek jest inny i zależy to przede wszystkim od zakresu uszkodzeń i sposobu dokonanej naprawy. Inaczej bowiem oceniać będziemy wpływ uszkodzenia nadwozia samochodu, a inaczej uszkodzenie lusterka bocznego.

Na rynku usług motoryzacyjnych nie jest tajemnicą, że potencjalni nabywcy poszukują samochodów bezwypadkowych/bezkolizyjnych. Z uwagi na obserwowane zachowania rynkowe z reguły konieczne jest obniżenie ceny pojazdu po szkodzie w stosunku do cen pojazdów bezkolizyjnych. Podkreślić przy tym należy, że na powyższe wpływ ma także obawa o możliwość wystąpienia wad powypadkowych lub naprawczych, bo przecież powszechnie wiadomo, że naprawione elementy nie cechują się już taką trwałością jak elementy nieuszkodzone i niewymieniane. 

Przechodząc do sedna sprawy – o czym ubezpieczyciele nie informują, a jak faktycznie jest – zgodnie z art. 361 §2 k.c., po stronie zobowiązanego występuje obowiązek pełnej kompensaty szkody. Oznacza to, że kwota odszkodowania zawierać powinna zarówno koszt naprawy pojazdu, jak i kwotę odzwierciedlającą utraconą wartość handlową pojazdu. Wskazane wyżej zagadnienie było przedmiotem uchwały Sądu Najwyższego z dnia 12 października 2001 r. (sygn. akt III CZP 57/01, OSNC 2002/5/57), w której Sąd przyjął, że Odszkodowanie za uszkodzenie samochodu może obejmować oprócz kosztów jego naprawy także zapłatę sumy pieniężnej, odpowiadającej różnicy między wartością tego samochodu przed uszkodzeniem i po naprawie. Na kanwie cytowanej uchwały wskazano, że wartość samochodu po jego naprawie to nic innego, jak jego wartość rynkowa. Z uwagi na fakt, że wartość ta w wyniku uszkodzenia, choć później wyeliminowanego, zmalała w stosunku do tej, jaką pojazd ten miałby na rynku, gdyby nie został uszkodzony, to kompensata powinna obejmować nie tylko koszty naprawy, ale także tę różnicę wartości. Innymi słowy, Sąd w wyżej wskazywanej uchwale stwierdził, iż po naprawie, co prawda samochód odzyskuje sprawność techniczną, jednakże nie uzyskuje takiej wartości handlowej, jak przed wypadkiem (jego cena sprzedażowa po naprawie na skutek faktu, że jest powypadkowy maleje). Różnica w tej wartości stanowi różnicę handlową, której w świetle powyższej uchwały mogą domagać się poszkodowani właściciele pojazdów.

I na koniec słów kilka o sposobie ustalania wysokości roszczenia z tytułu utraty wartości handlowej pojazdu, które ma stanowić rekompensatę powstałej szkody. W praktyce działalności zakładów ubezpieczeń i ewentualnych sporów sądowych przy szacowaniu wysokości utraty wartości handlowej pojazdu najczęściej stosuje się Instrukcję Określania Rynkowego Ubytku Wartości Pojazdów przygotowaną przez Stowarzyszenie Rzeczoznawców Samochodowych EKSPERTMOT. Poza tym z pewnością warto pomocniczo odwoływać się do danych pozyskanych z serwisów samochodowych i aukcji internetowych.

O Jolanta Kalisz-Krygowska

Adwokat, współpracownik Kancelarii "Buczkowski, Gawlik Adwokaci i Radcowie Prawni" sp. p.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>