Odrzucenie spadku imieniem małoletniego

Odrzucenie spadku jest celowym posunięciem w przypadku, gdy zmarły pozostawił długi spadkowe w wysokości przekraczającej wartość spadku. Samo odrzucenie spadku jest dość nieskomplikowaną czynnością polegającą na złożeniu oświadczenia spadkobiercy przed sądem lub notariuszem. Istotne jest, iż oświadczenie to złożone być musi w terminie sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania (najczęściej to dzień śmierci spadkodawcy).

Czynność ta komplikuje się jednak, gdy spadkobiercą jest osoba bez pełnej zdolności do czynności prawnych, czyli w praktyce najczęściej małoletni. W przypadku takiego spadkobiercy oświadczenie złożone być może przez jej przedstawiciela ustawowego, czyli rodzica bądź opiekuna. Aby jednak to było możliwe, przedstawiciel ustawowy musi uprzednio uzyskać zezwolenie sądu opiekuńczego na czynność przekraczającą zakres zwykłego zarządu majątkiem swego podopiecznego jaką niewątpliwie jest odrzucenie spadku.

Uzyskanie zezwolenia sądu opiekuńczego również nie jest szczególnie zawiłą czynnością. W przypadku wykazania, że długi spadkowe przewyższają wartość spadku, nie powinno być obaw co do jego uzyskania. Pojawić się tu jednak mogą problemy natury praktycznej, wynikające z sześciomiesięcznego terminu na złożenie oświadczenia o odrzuceniu spadku.

W praktyce sądowej z łatwością można wyobrazić sobie przypadek, gdy sąd opiekuńczy nie zdąży wydać orzeczenia zezwalającego na odrzucenie spadku przed upływem sześciomiesięcznego terminu do złożenia takiego oświadczenia. Wówczas – jakkolwiek zależy to od indywidualnej oceny sądu spadku – możliwe są dwa scenariusze:

  • uznanie przez sąd spadku, że sześciomiesięczny termin na złożenie oświadczenia o odrzuceniu spadku rozpoczął bieg dopiero po uzyskaniu zezwolenia sądu opiekuńczego – o ile wniosek o zezwolenie na odrzucenie spadku imieniem małoletniego był złożony przed upływem tego sześciomiesięcznego terminu
  • przyjęcie przez sąd spadku, że oświadczenie o odrzuceniu spadku złożone imieniem małoletniego nie może w żadnym wypadku wywołać skutków po upływie ustawowego, sześciomiesięcznego terminu na jego złożenie.

Szczęśliwie, w przypadku małoletnich spadkobierców, ustawodawca przewidział, że brak oświadczenia spadkobiercy w sześciomiesięcznym terminie oznacza automatyczne przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza, a więc z ograniczeniem odpowiedzialności spadkobiercy za długi spadkowe do wartości przyjętego spadku. Nie zmienia to jednak faktu, iż celowe jest zadbanie o interesy małoletnich i ich opiekunów, właśnie w celu uniknięcia późniejszego stresu związanego z ewentualną egzekucją długów spadkowych. Dlatego istotne jest możliwie szybkie złożenie do sądu opiekuńczego wniosku o zezwolenie na odrzucenie spadku, nawet pomimo niesprzyjających okoliczności i trudności wynikających z natury takich sytuacji.

O Piotr Gawlik

Radca prawny, partner w Kancelarii "Buczkowski, Gawlik Adwokaci i Radcowie Prawni" sp. p.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>