Krótkie terminy przedawnienia

Kodeks cywilny zobowiązań umownych niejednokrotnie przewiduje stosunkowo krótkie terminy przedawnienia roszczeń. Jako przykład można wskazać sześciomiesięczny termin przedawnienia roszczenia o naprawienie szkody wynikłej z utraty lub uszkodzenia rzeczy wniesionych do hotelu lub podobnego zakładu, czy roczne termin przedawnień roszczeń użyczającego przeciwko biorącemu do używania o naprawienie szkody za uszkodzenie lub pogorszenie rzeczy, roszczeń z umowy przewozu rzeczy i osób, z umowy spedycji. Roszczenia z najpopularniejszych chyba umów tj. sprzedaży (dokonanej w zakresie działalności przedsiębiorstwa sprzedawcy), umowy zlecenia (przysługujące osobom, które stale lub w zakresie działalności przedsiębiorstwa trudnią się czynnościami danego rodzaju) czy umowy o dzieło – przedawniają się po upływie lat dwóch.

Nie zawsze jednak upływ tych terminów sprawia, iż osoba, która poniosła szkodę na skutek działania naruszającego postanowienia umowy, będzie pozbawiona możliwości dochodzenia swoich roszczeń. Dla osoby poszkodowanej mogą przyjść z pomocą przepisy dotyczące czynów niedozwolonych. Czytaj dalej

O Marcin Buczkowski

Adwokat, partner Kancelarii "Buczkowski, Gawlik Adwokaci i Radcowie Prawni" sp. p.

Odszkodowanie za utratę wartości rynkowej pojazdu

Dzisiaj kilka słów o walce z ubezpieczycielami i o tym, czego możemy się domagać, kiedy nasze auto zostanie uszkodzone w kolizji lub wypadku drogowym.

Temat jest o tyle ciekawy, że wiele osób nie zdaje sobie sprawy z rzeczywistego zakresu odszkodowania, jakiego mogą się domagać od ubezpieczyciela odpowiedzialnego za naprawienie szkody. Z reguły poszkodowani w tego typu zdarzeniach żądają zwrotu kosztów naprawy uszkodzonego samochodu – czy to w formie gotówkowej czy bezgotówkowej, kiedy wszystkie formalności w naszym imieniu załatwia serwis samochodowy, któremu zlecamy naprawę.   

Warto jednak wiedzieć, że są sytuacje, w których odpowiedzialność ubezpieczyciela na tym nie powinna się jednak kończyć. Nie trzeba chyba nikogo specjalnie przekonywać, że zdecydowana większość przypadków, w których auto uczestniczy w kolizji lub wypadku drogowym, prowadzi do tego, że wartość rynkowa takiego pojazdu znacząco spada. Oczywiście każdy przypadek jest inny i zależy to przede wszystkim od zakresu uszkodzeń i sposobu dokonanej naprawy. Inaczej bowiem oceniać będziemy wpływ uszkodzenia nadwozia samochodu, a inaczej uszkodzenie lusterka bocznego.

Czytaj dalej

O Jolanta Kalisz-Krygowska

Adwokat, współpracownik Kancelarii "Buczkowski, Gawlik Adwokaci i Radcowie Prawni" sp. p.

Odrzucenie spadku imieniem małoletniego

Odrzucenie spadku jest celowym posunięciem w przypadku, gdy zmarły pozostawił długi spadkowe w wysokości przekraczającej wartość spadku. Samo odrzucenie spadku jest dość nieskomplikowaną czynnością polegającą na złożeniu oświadczenia spadkobiercy przed sądem lub notariuszem. Istotne jest, iż oświadczenie to złożone być musi w terminie sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania (najczęściej to dzień śmierci spadkodawcy).

Czynność ta komplikuje się jednak, gdy spadkobiercą jest osoba bez pełnej zdolności do czynności prawnych, czyli w praktyce najczęściej małoletni. W przypadku takiego spadkobiercy oświadczenie złożone być może przez jej przedstawiciela ustawowego, czyli rodzica bądź opiekuna. Aby jednak to było możliwe, przedstawiciel ustawowy musi uprzednio uzyskać zezwolenie sądu opiekuńczego na czynność przekraczającą zakres zwykłego zarządu majątkiem swego podopiecznego jaką niewątpliwie jest odrzucenie spadku.

Uzyskanie zezwolenia sądu opiekuńczego również nie jest szczególnie zawiłą czynnością. W przypadku wykazania, że długi spadkowe przewyższają wartość spadku, nie powinno być obaw co do jego uzyskania. Pojawić się tu jednak mogą problemy natury praktycznej, wynikające z sześciomiesięcznego terminu na złożenie oświadczenia o odrzuceniu spadku.

Czytaj dalej

O Piotr Gawlik

Radca prawny, partner w Kancelarii "Buczkowski, Gawlik Adwokaci i Radcowie Prawni" sp. p.

Wypowiedzenie umowy najmu lokalu zawartej na czas oznaczony

W przypadku umów najmu lokali zawartych na czas oznaczony w praktyce często można się spotkać z postanowieniami typu „niniejsza umowa może zostać wypowiedziana za trzymiesięcznym okresem wypowiedzenia”. Z ustalonej już linii orzeczniczej przyjęte jest, że w umowie najmu lokalu mieszkalnego lub lokalu użytkowego zawartej na czas oznaczony, strony nie mogą zastrzec możliwości jej wcześniejszego rozwiązania za wypowiedzeniem (zob. np. uchwały SN z 15.02.1996 r., III CPZ 5/96) oraz z 3.03.1997 r., III CZP 3/97. Takie samo stanowisko przyjęte jest także w odniesieniu do umowy dzierżawy (zob. np. uchwałę SN z 27.10.1997 r., III CZP 49/97. Zastrzeżenie takie zawarte w umowie skutkuje jej nieważność w zakresie określonym w art. 58 §1 i 3 KC. Oznacza to, iż złożenie przez którąś ze stron oświadczenia o wypowiedzeniu – dokonanego z powołaniem się na takie postanowienie umowy – nie doprowadzi do wygaśnięcia najmu. Oświadczenie takie należy uznać za bezskuteczne i tym samym stosunek najmu będzie trwał nieprzerwanie.

Czytaj dalej

O Marcin Buczkowski

Adwokat, partner Kancelarii "Buczkowski, Gawlik Adwokaci i Radcowie Prawni" sp. p.

Kiedy można żądać zapłaty kary umownej?

W umowach cywilnoprawnych bardzo często pojawiają się klauzule dotyczące kary umownej. W tego typu postanowieniu umownym strony mogą zastrzec, że naprawienie szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego nastąpi przez zapłatę określonej sumy.

Wola stron nie może doprowadzić do ważności zastrzeżenia, mocą którego jedna ze stron umowy miałaby zostać zobowiązana do zapłaty określonej kwoty w przypadku nieterminowej spłaty zobowiązania o charakterze pieniężnym (swego czasu tego typu klauzule pojawiały się w regulaminach dotyczących między innymi usług świadczonych przez banki). Warto pamiętać, że takie zastrzeżenia są nieważne i nie mogą rodzić obowiązku zapłaty.

Czytaj dalej

O Jolanta Kalisz-Krygowska

Adwokat, współpracownik Kancelarii "Buczkowski, Gawlik Adwokaci i Radcowie Prawni" sp. p.

Zadatek a zaliczka

Instytucje zadatku i zaliczki mają bardzo częste i pożyteczne zastosowanie w praktyce. Pomimo niekiedy zamiennego stosowania terminu zadatek i zaliczka, skutki prawne związane z występowaniem tych zwrotów w umowie mogą być diametralnie różne.

Stosownie do regulacji zawartych w Kodeksie cywilnym, jeżeli strony umowy nie ustalą tego odmiennie, kiedy łącząca strony umowa zostaje wykonana, zadatek podlega zaliczeniu na poczet świadczenia dającego zadatek (w praktyce najczęściej na poczet ceny). Jeżeli strony rozwiążą umowę przed jej wykonaniem, bądź gdy umowa nie może zostać wykonana z przyczyn za które żadna ze stron nie ponosi odpowiedzialności, bądź gdy obie ponoszą odpowiedzialność w tym samym stopniu, zadatek powinien być zwrócony dającemu.

Czytaj dalej

O Piotr Gawlik

Radca prawny, partner w Kancelarii "Buczkowski, Gawlik Adwokaci i Radcowie Prawni" sp. p.

Zadośćuczynienie

Kodeks cywilny przewiduje możliwość żądania przez osobę, której dobra osobiste zostały naruszone, zadośćuczynienia pieniężnego. Dobrem osobistym jest m.in. życie, zdrowie, nietykalność cielesna, integralność seksualna, wolność i swoboda sumienia, stan cywilny, poczucie przynależności do określonej płci. Trzeba zwrócić uwagę, że zadośćuczynienie jest czymś innym niż odszkodowanie (często w relacjach prasowych terminy te są mylone).

Zadośćuczynienie za krzywdę jest swoistą postacią odszkodowania, którego celem jest rekompensowanie uszczerbku w dobrach osobistych (szkody niemajątkowej).  Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 8.6.2011 roku, sygn. akt I PK 275/10 stwierdził, że zadośćuczynienie ma na celu kompensatę nie tylko cierpień fizycznych ale również niekorzystnych następstw zdarzenia w sferze psychiki poszkodowanego. Ma ono na celu przyniesienie poszkodowanemu równowagi emocjonalnej naruszonej przez doznane cierpienia psychiczne. Zadośćuczynienie powinno wynagrodzić doznane przez pokrzywdzonego cierpienia, utratę radości życia oraz ułatwić mu przezwyciężenie ujemnych przeżyć psychicznych.

Czytaj dalej

O Marcin Buczkowski

Adwokat, partner Kancelarii "Buczkowski, Gawlik Adwokaci i Radcowie Prawni" sp. p.